Epilepsi tedavisinde ilk seçenek çoğu zaman nöbet önleyici ilaçlardır. Ancak bazı hastalarda uygun ilaçlar kullanılmasına rağmen nöbetler devam eder.
İlaca Dirençli Epilepsi
Uluslararası Epilepsi ile Savaş Birliği (ILAE), uygun şekilde seçilmiş ve yeterli doz ve sürede kullanılmış iki nöbet önleyici ilaç tedavisine rağmen nöbet kontrolü sağlanamamasını “ilaca dirençli epilepsi” olarak tanımlar.
Bu noktada önemli olan, yıllarca farklı ilaçları denemeye devam etmek yerine hastanın bir epilepsi cerrahisi merkezinde değerlendirilmesidir. Güncel ILAE uzman görüşü, ilaca direnç saptandığında hastaların cerrahi değerlendirmeye yönlendirilmesini öneriyor. Cerrahi değerlendirme yapılması, mutlaka ameliyat olunacağı anlamına gelmez.
Kimler Ameliyattan Fayda Görebilir?
Amaç, nöbetlerin beynin hangi bölgesinden başladığını mümkün olduğunca kesin biçimde belirlemektir. Bunun için aşağıdaki incelemeler birlikte değerlendirilir:
- Nöbet öyküsü
- Video-EEG kayıtları
- Ayrıntılı beyin MR’ı
- Gerektiğinde PET, nöropsikolojik testler veya ileri incelemeler
Nöbetlerin belirli bir beyin bölgesinden kaynaklandığı ve bu alanın güvenli biçimde tedavi edilebileceği düşünülen hastalarda cerrahi güçlü bir seçenek olabilir. Bazı hastalarda ise çıkarıcı cerrahi yerine nöromodülasyon gibi farklı yöntemler gündeme gelebilir.
Başarı Oranı Nedir?
Başarı, epilepsinin tipine ve nöbetlerin başladığı bölgeye göre değişir. Özellikle uygun seçilmiş temporal lob epilepsisinde sonuçlar oldukça güçlüdür.
Klasik randomize kontrollü bir çalışmada ameliyat edilen hastaların %58’i bir yıl sonunda bilinç kaybına yol açan nöbetlerden tamamen kurtulurken, yalnızca ilaç tedavisine devam eden grupta bu oran %8 olmuştur.
Daha geniş bilimsel değerlendirmelerde ise ilaca dirençli fokal epilepsi nedeniyle ameliyat edilen hastalarda nöbetsizlik oranlarının çalışmaya ve epilepsi tipine göre yaklaşık %34–74 arasında değiştiği, medyan oranın yaklaşık %62 olduğu bildirilmiştir.
En Önemli Mesaj
İki uygun ilaç tedavisine rağmen nöbetler sürüyorsa, “ameliyat şart” demek için değil; cerrahinin veya diğer ileri tedavilerin mümkün olup olmadığını değerlendirmek için deneyimli bir epilepsi merkezine başvurmak önemlidir.
Cerrahi kararı her hasta için multidisipliner değerlendirmeyle kişiselleştirilmelidir.
Epilepsi cerrahisinde uygulanan yöntemler ve süreç hakkında ayrıntılı bilgi için Epilepsi Cerrahisi sayfasına bakabilirsiniz.
Bilimsel Kaynaklar
- International League Against Epilepsy (ILAE)
- Jehi ve ark., Epilepsia, 2022
- Wiebe ve ark., New England Journal of Medicine, 2001
- Jobst & Cascino, JAMA, 2015