Arteriyovenöz malformasyon, beyin ya da omurilik dokusunun içerisinde yer alan patolojik damar yumaklarını ifade eder.
Genel Bakış
Merkezi sinir sisteminin herhangi bir yerinde oluşabilen bu malformasyon, kanın kapiller sistemden (kılcal damarlar) geçmeden atardamarlardan toplardamarlara doğrudan akmasına neden olmaktadır.
Arteriyovenöz malformasyonun beyne veya omuriliğe zarar vermesinin üç farklı sebebi bulunmaktadır:
- Malformasyon içerisindeki arterler ve venler yırtılarak kanamaya (hemoraji) neden olabilmektedir.
- Komşu beyin ve omurilik dokularına iletilen oksijen miktarı azalmakta; bu sebeple normal işlevin bozulmasına yol açarak nöbet veya nörolojik defisitlere neden olabilmektedir.
- Yerleştiği bölgenin komşuluğunda yer alan dokulara baskı yaparak nörolojik kayıplara neden olabilmektedir.
Belirtiler
Belirtiler; arteriyovenöz malformasyonun yerleşim yerine, büyüklüğüne ve kanamaya neden olup olmadığına bağlı olarak değişiklik gösterebilir veya hiç ortaya çıkmayabilir. Bu belirtiler farklı hastalıkların bulgularıyla benzerlik göstermektedir.
- Baş ağrısı
- Nöbet
- Kuvvet kaybı
- Denge ve koordinasyon sorunları
- Baş dönmesi
- Görme alanı kaybı
- Konuşma ve anlama sorunları
- Hafıza kayıpları
Tedavi
Tedavi; arteriyovenöz malformasyonun boyutuna, konumuna ve belirtilerine bağlıdır. Aşağıda belirtilen yöntemlerden biri veya birkaçı önerilebilir.
- Cerrahi
- Uygun malformasyonlar mikrocerrahi teknikle çıkarılabilir. İşlem sırasında sağlıklı beyin dokusu ve normal damarlar korunur. Yüksek evreli malformasyonlar için cerrahi önerilmemektedir.
- Endovasküler Embolizasyon
- Damardan girilerek malformasyonun kapatılması işlemidir; genellikle cerrahi öncesi hazırlık amacıyla kullanılır. Tek başına bir tedavi olarak uygulanması nadirdir.
- Radyocerrahi
- Son yirmi yılda arteriyovenöz malformasyon tedavisinde Gamma Knife radyocerrahisi ön plana çıkmıştır. Diğer yöntemlere göre daha risksiz bir tedavidir. Ancak radyocerrahi uygulandıktan sonra malformasyonun kaybolması için yaklaşık üç yıl geçmesi gerekmektedir; bu süre zarfında kanama riski devam etmektedir.