Lomber disk hernisi (bel fıtığı), diskin dış sert tabakasında meydana gelen bozulma sonucu iç kısmının dışarı çıkarak omuriliği ve/veya omurilikten çıkan sinir köklerini sıkıştırması durumudur. Bel ve bacak ağrısının en yaygın nedenlerinden biridir.
Diskler ve Görevleri
Lomber intervertebral diskler; omurga kemikleri arasında yer alan yapılardır. Görevleri şunlardır:
- Omurga hareketlerini ve esnekliğini sağlamak
- Omurga kemiklerini birbirine bağlamak
- Travmaya karşı koruyucu görev görmek
- Yükün omurgaya dengeli biçimde dağıtılmasını sağlamak
İntervertebral diskler iki tabakadan oluşur: iç kısımda nükleus pulposus, dış kısımda ise annulus fibrosus yer almaktadır. Çeşitli sebeplerle dış sert tabakanın yapısında bozulmalar meydana gelmesi ve bunun neticesinde iç kısmın dışarı çıkarak sinir yapılarını sıkıştırması, bel fıtığı olarak adlandırılmaktadır.
Belirtiler
Hastada aşağıdaki belirtilerin yalnızca biri bulunabileceği gibi, birkaçı ya da hepsi birlikte de görülebilir.
- Bacak ağrısı — siyatik veya radikülopati olarak da adlandırılır
- Bel ağrısı
- Bacakta uyuşma ve karıncalanma
- Bacakta veya ayakta kuvvetsizlik
Tanı
Tanı için eksiksiz bir fizik ve nörolojik muayene ile hasta öyküsünün değerlendirilmesi esastır. Bunun yanı sıra direkt grafi (röntgen), MR ve BT gibi görüntüleme yöntemleri kullanılabilmektedir.
Bazı durumlarda sinir işlevinin değerlendirilmesi amacıyla elektromiyografi (EMG) adı verilen bir test yapılmaktadır.
Tedavi
Hastaların büyük kısmı cerrahiye gerek kalmadan konservatif tedavi ile iyileşmektedir. Bu tedaviler arasında şunlar bulunmaktadır:
- İstirahat
- Anti-inflamatuar ilaçlar
- Kortikosteroidler
- Epidural enjeksiyonlar
- Fizik tedavi
Bu tedavilere yanıt alınamaması, belirtilerin kötüleşmesi veya kuvvet kaybının meydana gelmesi hâlinde ameliyat gerekebilmektedir. Ameliyatın amacı, fıtıklaşmış diskin çıkarılarak omurilik ve sinir kökü üzerindeki baskının ortadan kaldırılmasıdır.
Cerrahi Yöntemler
- Lomber Mikrodiskektomi
- Bel fıtığına yönelik uygulanan en yaygın cerrahi yöntemdir. Etkilenen bölgeye küçük bir kesi yapılarak diskin sinir üzerinde baskı oluşturan fıtıklaşmış kısmı çıkarılmaktadır.
- Endoskopik Lomber Disk Cerrahisi
- Tam kapalı yöntemdir ve uygun vakalarda uygulanabilmektedir.