Spinal stenoz, omurilik kanalının daralması durumudur ve en sık bel ve boyun bölgesinde görülmektedir.
Genel Bakış
Spinal stenoz dejeneratif bir süreçtir. Bu sürece omurgayı oluşturan tüm yapıların dejeneratif değişimleri katkıda bulunur ve hasta bir süre sonra dar kanal sorunu ile karşı karşıya kalabilir.
Omurilik kanalının daralmasında ana etkenler şunlardır:
- Omurlar arası disklerin yaşlanmayla birlikte su içeriğinin azalması
- Faset eklemlerin büyümesi
- Omur arkasındaki bağın kireçlenerek (kalsifiye olarak) omuriliği önden sıkıştırması
- Omuriliğin arkasında yer alan bağın kalınlaşarak arkadan bası yaratması
Türleri
Spinal stenoz, omurganın neresinde oluştuğuna göre sınıflandırılmaktadır.
- Servikal Stenoz
- Omurganın boyun kısmında daralma meydana gelmektedir.
- Lomber Stenoz
- Omurganın bel kısmında daralma meydana gelmektedir. Spinal stenozun en yaygın şeklidir.
Belirtiler
Tanı alan hastalar belirtisiz olabilir. Belirtilerin ortaya çıkması hâlinde ise genellikle başlangıçta hafif olup zamanla kötüleşen bir seyir izlenmektedir. Bulgular; darlığın meydana geldiği seviyeye, darlığın şiddetine ve hangi sinirlerin etkilendiğine bağlı olarak değişiklik göstermektedir.
Boyun Bölgesinde Darlık
- Boyun ağrısı
- Yürüme ve denge sorunları
- Kol ve bacaklarda kuvvetsizlik ve uyuşma
- Şiddetli darlıklarda bağırsak ve mesane işlev kayıpları
Bel Bölgesinde Darlık
- Bel ağrısı
- Bacaklarda kuvvetsizlik ve uyuşma
- Yürüme mesafesinde azalma
- Uzun süre ayakta durmak veya yürümekle artan, öne eğilmekle azalan bel ağrısı
Tanı
Tanı için manyetik rezonans görüntüleme (MR) kullanılmaktadır. Buna ek olarak ya da MR çekilmesinin uygun olmadığı durumlarda bilgisayarlı tomografi (BT) tercih edilmektedir.
Spinal stenozlu hastaların çoğu 50 yaşın üzerindedir. Genç hastalarda da spinal stenoza rastlanabilse de bu durumda başka sebeplerin araştırılması gerekmektedir. Bu sebepler arasında travma, skolyoz gibi hastalıklar ile vücutta kemik ve kas gelişimini etkileyen genetik hastalıklar bulunmaktadır. Omurga görüntülemeleri, bunlar arasından hangisinin asıl neden olduğuna karar verilmesini sağlamaktadır.
Tedavi
Tedavide ana amaç; daralmış kanalın açılması, sıkışan omurilik ve sinir köklerinin dekomprese edilmesidir.
Şiddetli vakalarda omurilik veya sinirler için ek alan yaratmak amacıyla ameliyat önerilebilmektedir. Nadiren de olsa, tedavi edilmeyen şiddetli spinal stenoz ilerleyebilir ve kalıcı komplikasyonlara neden olabilmektedir.