Servikal disk hernisi, omurganın boyun bölgesinde yer alan intervertebral disklerden birinin ya da birkaçının omurilik kanalına ve/veya sinir köküne doğru fıtıklaşması durumudur.
Genel Bakış
Hastalığın sıklıkla ortaya çıktığı bölge, boyun bölgesinde yer alan omurganın alt kısımlarıdır.
Belirtiler
Boyun fıtığı, baskının nereye uyguladığına göre iki farklı klinik tabloya yol açmaktadır.
- Radikülopati — sinir kökü baskısı
- Boyun, omuz ve kolda ağrı, uyuşma, karıncalanma, yanma ve kuvvet kaybı gibi bulgular görülmektedir. Ağrının yayılımı, sıkışmış sinir kökünün koldaki seyri ile paraleldir.
- Miyelopati — omurilik baskısı
- Servikal diskin omuriliği sıkıştırması hâlinde yürüme bozuklukları, spastisite ve bağırsak ile mesane problemleri gibi önemli sorunlar meydana gelebilmektedir.
Tanı
Boyun fıtığı tanısı için detaylı bir nörolojik muayene, görüntüleme çalışmaları ve nörofizyolojik testler yapılmaktadır. Muayenede kas grupları ayrı ayrı değerlendirilmekte, kuvvet kaybı araştırılmaktadır. Bununla birlikte eşlik eden his kaybı olup olmadığı ve anormal reflekslerin varlığı incelenmektedir.
MR (manyetik rezonans) görüntüleme, omurga ve omurilik çevresindeki anatomiyi ve yumuşak dokuları görüntülemenin en iyi yoludur. Fıtıklaşmış diskler MR ile tespit edilmekte; gerekli hâllerde bilgisayarlı tomografi (BT) ve direkt grafiler de kullanılmaktadır.
Hastanın MR çekilmesine engel bir durumu varsa — MR ile uyumlu olmayan kalp pili veya implant varlığı gibi — BT incelemesi yapılabilir.
Tedavi
Tedavide ilk basamak genellikle konservatif yaklaşımdır. Bu aşamada öncelikle ağrı kesici ve kas gevşetici ilaçlar ile istirahat önerilmektedir. Hastaların yaklaşık %80’i konservatif yöntemlerle tedavi edilebilmektedir.
- Fizik Tedavi
- Traksiyon, ultrason terapisi ve elektriksel kas uyarımı gibi yöntemler kullanılmaktadır.
- Epidural Enjeksiyon
- Görüntüleme eşliğinde fıtık bölgesine spinal iğne ile steroid ve lokal anestezik birlikte verilmesi işlemidir. Beyin ve sinir cerrahisi uzmanları veya algologlar tarafından gerçekleştirilmektedir.
Hastanın nörolojik kaybının olması, belirtilerin konservatif tedaviye yanıt vermemesi veya miyelopati varlığı gibi durumlarda ameliyat gerekmektedir.
Cerrahi Yöntemler
- Anterior Servikal Mikrodiskektomi ve Füzyon
- Servikal disk hernisi için tüm dünyada en sık yapılan ameliyattır. Boynun ön kısmına yapılan bir kesi ile omurganın ön yüzüne ulaşılır. Ameliyat sırasında yapılan görüntüleme ile fıtık bölgesi tespit edilir; fıtık çıkarılarak omurilik ve sinir kökleri üzerindeki baskı kaldırılır. Çıkarılan diskin yerine cage denilen kafes veya kemik konulur.
- Yapay Disk (Protez)
- Son yıllarda servikal disk hastalığının tedavisinde kullanılmaya başlanmıştır. Ameliyat edilen disk aralığına protez konularak boynun normal hareketinin korunması ve omurganın diğer seviyelerinde komşu segment hastalığı oluşma riskinin azaltılması amaçlanır.
- Posterior Servikal Diskektomi
- Boynun arka bölgesinden yapılan yaklaşımdır ve seçilmiş vakalarda uygulanır. Fıtık, omurilikten çıkan sinir kökünün omurilik kanalını terk etmek üzere girdiği kanalda (foramen) ise arkadan yaklaşım önerilebilir.